RISE (projectvoorstel)

Opknappen van oude wijken duurt lang. Wat kan worden gedaan in het ‘interregnum’, van begin tot voltooiing van het proces?
RISE wil deze vraag beantwoorden, vanuit drie invalshoeken:

Buurtacademies, lokaal en transnationaal
Het verbeteren van wijken is niet alleen een overheidstaak. Macht en verantwoordelijkheid moet worden gedeeld. Voor een integrale verbetering is inzet nodig van alle betrokken partijen en bewoners. Verbetering behoeft verankering in een gemeenschappelijke visie. RISE wil met Buurtacademies alle partijen bij het proces betrekken. En zet dit middel in voor transnationale leerprocessen.

Tijdelijke en overgangsoplossingen
Regeneratieprocessen veranderen de gebouwde omgeving. Sloop en architectonische vernieuwing betekent ongemak voor bewoners. Daarbij dreigen sociale verbanden en lokale voorzieningen achteruit te gaan. De kans is groot dat dan een tweespalt onstaat tussen toekomstvisie en actuele situatie.
Dit kan de realisatie van het beoogde doel frustreren. RISE ontwikkelt met pilot-projecten nieuwe methoden en ideeën om gebieden tijdens de transformatie aantrekkelijk te houden, met meerwaarde voor de uiteindelijke toekomst.

Doorlopende evaluatie als stuurmechanisme
Evaluatie (na voltooiing van het proces) wordt vaak gezien als indicator voor welslagen en als middel voor verantwoording van besteding van overheidsgeld.  In aanvulling hierop introduceert RISE nieuwe vormen van evaluatie, die worden gebruikt om maatregelen en acties in alle projectfasen aan te sturen.

Thema's waarin waarop wordt samengewerkt
Alle partners dragen op specifieke wijze bij aan RISE en willen hierbij leren van elkaars ervaringen. RISE voert geen losstaande locale acties uit.
RISE werkt samen aan:

• ontwikkelen en implementeren van Buurtacademies op lokaal en transnationaal niveau 
• analyseren en vergelijken van de verschillende situaties en benaderingen m.b.t. de buurten van de partners
• ontwikkelen en invoeren van nieuwe manieren om geïntegreerde regeneratieprocessen te incorporeren in beleid en bestuur
• implementeren, analyseren en vergelijken van nieuwe tijdelijke overgangsmaatregelen om het fysieke regeneratieproces te ondersteunen
• implementeren van nieuwe evaluatiemethoden voor het aansturen van het regeneratieproces
• werken aan de implementatie van visies en ‘brands’ (die voor de gebieden al zijn ontwikkeld)
• bespreken  en verhelderen wat de functie van naoorlogse hoogbouwwijken is voor steden in Noordwest Europa als een geheel, hoe functies en imago’s kunnen worden verbeterd en hoe hun betekenis voor de steden kan worden versterkt.

Waarom transnationaal?
Bij de bouw van naoorlogse hoogbouwwijken werden ze gezien als ultieme vorm van moderne stedenbouw; thans als mislukte overblijfselen van verouderde planningsdoctrines.
In NWE bestaan nationale programma’s om deze gebieden te verbeteren, zoals Programm Soziale Stadt (DE), New Deal for Communities (UK). Deze programma’s faciliteren kennisuitwisseling, samen leren, nieuwe ideeën ontwikkelen, uitwisseling van ervaringen,  goede praktijkvoorbeelden.
RISE doet dit op NWE-niveau, door installeren van Buurtacademies voor lokale en transnationale training en uitwisseling.
Transnationale uitwisseling is belangrijk voor het oplossen van problemen op lokaal niveau omdat RISE nieuwe grond wil ontginnen. Het gaat over: ontwikkelen van een meer samenhangende benadering (waarbij bewoners bijvoorbeeld worden gezien als coproducenten van hun leefomgeving), veranderen van denkbeelden,  leren van nieuwe ervaringen. Transnationale samenwerking leidt tot extra waarde vanwege de verschillende achtergronden, kennis en ervaringen van de partners en partnerlanden
Het is kostenbesparend omdat partners complementaire investeringen en acties ondernemen. RISE-partners verkeren in verschillende stadia van regeneratie, maar zij staan allemaal voor dezelfde uitdagingen, n.l. hoe een visie of een ‘brand’ te verwezenlijken, hoe fysieke verbetering in relatie te brengen met sociale diversiteit (waarbij dit laatste wordt gezien als motor voor een betere kwaliteit van leven), en hoe ‘good governance’ te creëren. Sommige partners hebben meer ervaring met het ene, sommige met het andere. Voor allen geldt dat transnationale leerprocessen nodig zijn voor een integrale en lange termijn strategie.
Het INTERREG IIIB IMAGE-project leerde dat iedere buurt een unieke benadering vereist, waarbij wel gelijke, door ieder te gebruiken instrumenten worden ingezet. In RISE vergelijkt de Rotterdamse Hogeschool lokale situaties en helpt specifieke oplossingen te vertalen tot een algemeen bruikbare gereedschapskist.

Geplande acties en resultaten
Acties en resultaten zijn gestructureerd volgens drie werkpakketten:
In WP 1 Buurtacademies worden geïnstalleerd in de wijken voor lokale en transnationale training van bewoners, stakeholders en mensen van buitenaf. De lokale academies worden opgezet volgens de wensen en vragen van het specifieke gebied, en hebben dus een verschillende focus en taak. Training modules worden ontwikkeld voor verschillende doelgroepen. Voor algemeen gebruik wordt een synthese van de trainingsmodules geproduceerd.
In WP 2 worden uiteenlopende tijdelijke en overgangsoplossingen voor het verbeteren van de leefomstandigheden tijdens het regeneratieproces bedacht en gerealiseerd.  Partners beginnen met de uitwisseling en analyse van hun ervaringen met kleinschalige activiteiten. Dan worden verschillende maatregelen getroffen:

• Een Community garden in Newcastle, de Red Ribbon in Recklinghausen verbeteren betekenis, veiligheid en kwaliteit van publieke ruimten.
• Naschoolse projecten in Dublin, en het tijdelijk huisvesten van een school in Delft ondersteunt de sociale integratie van de jeugd.
• Newcastle, Delft, London en Recklinghausen werken aan maatregelen om eerder ontwikkelde ‘brands’ te verlevendigen door marketing, artwork en design.
• Een catalogus van ‘good practices’ wordt gepubliceerd.

In WP 3 ontwikkelt, test en implementeert RISE nieuwe evaluatiemethoden, als middel om regeneratieprocessen aan te sturen. Met innovatieve methoden wordt de betrokkenheid van bewoners gemeten(Bristol) en versterkt (Mind World methode, Delft). De partners wisselen ervaringen uit met het gebruik van dergelijke methoden. Het kernteam van RISE analyseert de methoden om aanbevelingen aan de partners te kunnen doen. Ook wordt dit gebruikt  om het transnationale samenwerkingsproces te sturen. En RISE formuleert nieuwe vormen van lokale (overheid)sturing en verspreidt deze breed.